Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, việc nhập khẩu dây chuyền công nghệ và máy móc thiết bị từ nước ngoài về Việt Nam ngày càng tăng mạnh. Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi thuế quan hoặc đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của cơ quan Hải quan, doanh nghiệp cần thực hiện giám định đồng bộ máy móc nhập khẩu.
Vậy thực chất thủ tục này là gì? Tại sao nó lại quan trọng đến vậy? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
I. Giám định đồng bộ máy móc nhập khẩu là gì?
Giám định đồng bộ máy móc nhập khẩu là hoạt động kiểm tra, đánh giá của một tổ chức giám định độc lập nhằm xác nhận một lô hàng bao gồm nhiều linh kiện, phụ tùng, cụm chi tiết rời rạc khi lắp ráp lại với nhau sẽ tạo thành một máy móc hoàn chỉnh hoặc một dây chuyền thiết bị đồng bộ, có khả năng vận hành để thực hiện một chức năng nhất định.
Thông thường, các máy móc lớn hoặc dây chuyền sản xuất không thể vận chuyển nguyên khối. Chúng được chia nhỏ thành nhiều container, nhiều chuyến hàng khác nhau. Cơ quan Hải quan cần chứng thư giám định để xác nhận các linh kiện này thuộc về một bộ máy thống nhất chứ không phải là nhập khẩu linh kiện rời rạc để kinh doanh phụ tùng.
II. Tại sao doanh nghiệp cần giám định đồng bộ?
Việc thực hiện giám định đồng bộ máy móc nhập khẩu mang lại nhiều lợi ích cốt lõi cho doanh nghiệp:
2.1. Áp mã số thuế (HS Code) có lợi nhất
Theo quy định của Thông tư số 14/2015/TT-BTC, nếu các chi tiết rời rạc được xác định là một bộ máy đồng bộ, doanh nghiệp sẽ được áp mã HS của máy chính (nguyên chiếc). Thông thường, thuế suất máy móc nguyên chiếc thường thấp hơn (thậm chí bằng 0%) so với việc áp thuế cho từng linh kiện, phụ tùng riêng lẻ.
2.2. Thông quan hàng hoá nhanh chóng
Chứng thư giám định đồng bộ là “tấm vé thông hành” giúp cán bộ Hải quan dễ dàng đối soát danh mục hàng hóa, tránh việc nghi ngờ doanh nghiệp gian lận thương mại hoặc khai sai chủng loại hàng hóa.
=>> Xem thêm: Dịch vụ khai báo hải quan trọn gói
2.3. Tuân thủ quy định pháp luật
Đối với các máy móc cũ (đã qua sử dụng), việc giám định không chỉ dừng lại ở tính đồng bộ mà còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về tuổi thọ (không quá 10 năm) và hiệu suất theo Quyết định 18/2019/QĐ-TTg.
III. Các loại hình giám định đồng bộ phổ biến
Tùy vào nhu cầu và đặc điểm hàng hóa, doanh nghiệp có thể lựa chọn các loại hình giám định sau:
- Giám định tại nước xuất khẩu (Pre-shipment Inspection): Thực hiện trước khi đóng hàng vào container để đảm bảo đầy đủ số lượng và tính kỹ thuật.
- Giám định tại cửa khẩu/kho doanh nghiệp: Thực hiện khi hàng cập cảng hoặc sau khi đã vận chuyển về nhà máy để chuẩn bị lắp đặt.
- Giám định trong quá trình lắp ráp: Xác định sự tương thích của các bộ phận trong quá trình hình thành dây chuyền sản xuất.
IV. Quy trình thực hiện giám định đồng bộ máy móc nhập khẩu
Để quy trình diễn ra suôn sẻ, doanh nghiệp nên nắm rõ các bước sau:
Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ
Doanh nghiệp cung cấp bộ hồ sơ nhập khẩu cho đơn vị giám định, bao gồm:
- Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract).
- Danh mục hàng hóa (Packing List) chi tiết đến từng cấu phần.
- Bản vẽ kỹ thuật, sơ đồ lắp lắp ráp dây chuyền.
- Tài liệu vận hành (Catalogues).
Bước 2: Kiểm tra thực tế tại hiện trường
Giám định viên sẽ trực tiếp xuống cảng hoặc kho hàng để:
- Kiểm tra số lượng, chủng loại, ký mã hiệu của từng kiện hàng.
- Chụp ảnh đối chiếu thực tế với bản vẽ kỹ thuật.
- Kiểm tra tính tương thích về mặt vật lý và điều khiển giữa các khối máy.
Bước 3: Phân tích và đánh giá
Dựa trên kết quả kiểm tra, chuyên gia sẽ phân tích xem các linh kiện đó có thiếu hay thừa bộ phận nào để cấu thành một máy hoàn chỉnh hay không.
Bước 4: Cấp chứng thư giám định
Nếu kết quả đạt yêu cầu, đơn vị giám định sẽ cấp chứng thư giám định đồng bộ máy móc nhập khẩu. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhất để nộp cho Hải quan.
V. Những lưu ý quan trọng khi làm giám định đồng bộ
5.1. Thời điểm đăng ký giám định
Đừng đợi đến khi hàng bị “treo” tại cảng mới tìm đơn vị giám định. Doanh nghiệp nên liên hệ và gửi hồ sơ ngay từ khi hàng đang trên đường về để đơn vị giám định có thời gian nghiên cứu sơ đồ kỹ thuật phức tạp.
5.2. Hồ sơ kỹ thuật phải rõ ràng
Lỗi phổ biến nhất khiến việc giám định kéo dài là danh mục Packing List quá sơ sài. Hãy yêu cầu nhà cung cấp (Seller) ghi rõ tên bộ phận và vị trí của nó trong sơ đồ tổng thể.
5.3. Lựa chọn đơn vị giám định uy tín
Đơn vị giám định phải được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp phép và có năng lực chuyên môn cao trong lĩnh vực cơ khí, điện tử, tự động hóa. Chứng thư của các đơn vị không có chức năng sẽ không được Hải quan chấp nhận.
Thực hiện giám định đồng bộ máy móc nhập khẩu không chỉ là một thủ tục hành chính mà là giải pháp giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí thuế và đảm bảo an toàn pháp lý khi vận hành dự án. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ và phối hợp chặt chẽ với đơn vị giám định sẽ giúp quá trình thông quan trở nên nhanh chóng và thuận lợi hơn bao giờ hết.
